مجاهد313 // جانم فدای رسول الله صل الله علیه و آله

منتخب سخنان امام علی (ع) - بخش حکمت های نهج البلاغه - ( قسمت چهارم)

راه خوب زیستن

و درود خدا بر او، فرمود: مرگ بهتر از تن به ذلت دادن و به اندك ساختن بهتر از دست نیاز به سوی مردم داشتن است. اگر به انسان نشسته در جای خویش چیزی ندهند. با حركت و تلاش نیز نخواهد داد، روزگار دو روز است، روزی به سود تو، و روزی به زیان تو است، پس آنگاه كه به سود تو است به خوش گذرانی و سركشی روی نیاور، و آنگاه كه به زیان تو است شكیبا باش. (حكمت 396)


حقوق متقابل پدر و فرزند

و درود خدا بر او، فرمود: همانا فرزند را به پدر، و پدر را به فرزند حقی است: حق پدر در فرزند این است كه فرزند در همه چیز جز نافرمانی خدا، از پدر اطاعت كند، و حق فرزند بر پدر آن كه نام نیكو بر فرزند نهد،‌ خوب تربیتش كند، و او را قرآن بیاموزد. (حكمت 399)

شناخت واقعیت ها و خرافات

و درود خدا بر او، فرمود: چشم زخم حقیقت دارد، استفاده از نیروهای مرموز طبیعت حقیقت دارد، سحر و جادو وجود دارد، و فال نیك راست است؛ و رویداد بد را بدشگون دانستن، درست نیست، بوی خوش، درمان و نشاط آور، عسل درمان كننده و نشاط آور، سواری بهبودی آور، و نگاه به سبزه زار، درمان كننده و نشاط آور است. (حكمت 400)

ارزش عقل

و درود خدا بر او، فرمود: خدا عقل را به انسانی نداد جز آن كه روزی او را با كمك عقل نجات بخشید. (حكمت 407)

سر انجام حق ستیزی

و درود خدا بر او، فرمود: هر كس با حق در افتاد نابود شد. (حكمت 408)

هماهنگی قلب و چشم

و درود خدا بر او، فرمود: قلب، كتاب چشم است. (آنچه چشم بنگرد در قلب نشیند.) (حكمت 409)

ارزش پرهیزكاری

و درود خدا بر او، فرمود: تقوا در رأس همة ارزش های اخلاقی است. (حكمت 410)

احترام به استاد

و درود خدا بر او، فرمود: با آن كس كه تو را سخن آموخت به درشتی سخن مگو، و با كسی كه راه نیكو سخن گفتن به تو آموخت، لاف بلاغت مزن. (حكمت 411)

راه خودسازی

و درود خدا بر او، فرمود: در تربیت خویش تو را بس كه از آنچه بر دیگران نمی پسندی دوری كنی. (حكمت 412)

راه تحمل مصیبت ها

و درود خدا بر او، فرمود: در مصیبت ها یا چون آزادگان باید شكیبا بود، و یا چون ابلهان خود را به فراموشی زد. (حكمت 413)

روش برخورد با دنیا

(امیرالمؤمنین به فرزندش امام مجتبی خطاب كرد:) چیزی از دنیای حرام برای پس از مرگت باقی مگذار، زیرا آنچه از تو می ماند نصیب یكی از دو تن خواهد شد، یا شخصی است كه آن را در طاعت خدا به كار گیرد، پس سعادتمند می شود به چیزی كه تو را به هلاكت افكنده است. یا شخصی كه آن را در نافرمانی خدا به كار گیرد، پس هلاك می شود به آنچه كه تو جمع آوری كردی، پس تو در گناه او را یاری كرده ای، كه هیچ یك از این دو نفر سزاوار آن نیستند تا بر خود مقدم داری. (این حكمت بگونة دیگری نیز نقل شده؛) پس از ستایش پروردگار !   آنچه از دنیا هم اكنون در دست تو است، پیش از تو در دست دیگران بود، و پس از تو نیز به دست دیگران خواهد رسید، و همانا تو برای دو نفر مال خواهی اندوخت، یا شخصی كه اموال جمع شدة تو را در طاعت خدا به كار گیرد، پس به آنچه كه تو را به هلاكت   افكند سعادتمند می شود، یا كسی است كه آن را در گناه به كار اندازد، پس با اموال جمع شدة تو هلاك خواهد شد، كه هیچ یك از این دو نفر سزاوار نیستند تا بر خود مقدمشان بداری، و بار آنان را بر دوش كشی، پس برای گذشتگان رحمت الهی، و برای بازماندگان روزی خدا را امیدوار باش. (حكمت 416)

راه درمان شهوت، و عفو اهانت كننده

(اصحاب امام پیرامونش نشسته بودند كه زنی زیبا از آنجا عبور كرد. حاضران دیده به آن زن دوختند. امام فرمود: ) همانا دیدگان این مردان به منظرة شهوت آمیز دوخته شده و به هیجان آمده اند، هر گاه كسی از شما با نگاه به زنی به شگفتی آید، با همسرش بیامیزد كه او نیز زنی چون زن وی باشد. (مردی از خوارج گفت: خدا این كافر را بكشد چقدر فقه می داند ! مردم برای كشتن او برخاستند، امام فرمود: ) آرام باشید، دشنام را با دشنام باید پاسخ داد یا بخشیدن از گناه. (حكمت 420)

ارزش نیكوكاری

و درود خدا بر او، فرمود: كار نیك به جا آورید، و آن را هر مقدار كه باشد كوچك نشمارید، زیرا كوچك آن بزرگ، و اندك آن فراوان است، و كسی از شما نگوید كه: دیگری در انجام كار نیك از من سزاوارتر است ! . گر چه سوگند به خدا كه چنین است، خوب و بد را طرفدارانی است كه هر گاه هر كدام از آن دو را وا گذارید، انجامشان خواهند داد. (حكمت 420)

ره آورد خودسازی

و درود خدا بر او، فرمود: كسی كه نهان خود را اصلاح كند، خدا آشكار او را نیكو گرداند، و كسی كه برای دین خود كار كند، خدا دنیای او را كفایت فرماید، و كسی كه میان خود و خدا را نیكو گرداند، خدا میان او و مردم را اصلاح خواهد كرد. (حكمت 423)

ارزش عقل و بردباری

و درود خدا بر او، فرمود: بردباری پرده است پوشاننده، و عقل شمشیری است بران،‌پس كمبودهای اخلاقی خود را با بردباری بپوشان، و هوای نفس خود را با شمشیر عقل بكش. (حكمت 424)

مسئولیت توانگران

و درود خدا بر او، فرمود: خدا را بندگانی است كه برای سود رساندن به دیگران، نعمت های خاصی به آنان بخشیده، تا آنگاه كه دست بخشنده دارند نعمت ها را در دستشان باقی می گذارد، و هر گاه از بخشش دریغ كنند، نعمت ها را از دستشان گرفته و به دست دیگران خواهد داد. (حكمت 425)

دو چیز ناپایدار

و درود خدا بر او، فرمود: سزاوار نیست كه بندة خدا به دو خصلت اعتماد كند: تندرستی، و توانگری؛ زیرا در تندرستی ناگاه او را بیمار بینی، و در توانگری ناگاه او را تهیدست ! . (حكمت 426)

جایگاه شكوه كردن

و درود خدا بر او، فرمود: كسی كه از نیاز خود نزد مؤمنی شكایت كند، گویی به پیشگاه خدا شكایت برده است، و كسی كه از نیازمندی خود نزد كافری شكوه كند، گویی از خدا شكوه كرده است ! . (حكمت 427)

اندوه سرمایه داران

و درود خدا بر او، فرمود: بزرگ ترین حسرت ها در روز قیامت، حسرت خوردن مردی است كه مالی را به گناه گرد آورد، و آن شخصی به ارث برد كه در اطاعت خدای سبحان بخشش كرد، و با آن وارد بهشت شد، و گرد آوردندة اولی وارد جهنم گردید. (حكمت 429)

اندوه زر اندوزی

و درود خدا بر او، فرمود: همانا زیان كارترین مردم در معاملات، و نومید ترین مردم در تلاش، مردی است كه تن در گردآوری مال خسته دارد، اما تقدیرها با خواست او هماهنگ نباشد، پس با حسرت از دنیا رود، و با بار گناه به آخرت روی آورد. (حكمت 430)

اقسام روزی

و درود خدا بر او، فرمود: روزی بر دو قسم است: آن كه تو را می خواهد، ‌و آن كه تو او را می جویی. كسی كه دنیا را خواهد، مرگ نیز او را می طلبد تا از دنیا بیرونش كند، و كسی كه آخرت را خواهد، دنیا او را می طلبد تا روزی او را به تمام پردازد. (حكمت 431)

شناخت عدل و بخشش

(از امام پرسیدند: عدل یا بخشش، كدام یك برتر است. حضرت فرمود: ) عدالت، هر چیزی را در جای خود می نهد، در حالی كه بخشش آن را از جای خود خارج می سازد. عدالت تدبیر عمومی مردم است، در حالی كه بخشش گروه خاصی را شامل است، پس عدالت شریف تر و برتر است. (حكمت 437)

توصیف زهد و پارسایی

و درود خدا بر او، فرمود: زهد بین دو كلمه از قرآن است، كه خدای سبحان فرمود:«تا بر آنچه از دست شما رفته حسرت نخورید، و به آنچه به شما رسیده شادمان مباشید.» كسی كه بر گذشته افسوس نخورد، و به آینده شادمان نباشد، همة جوانب زهد را رعایت كرده است. (حكمت 439)

ارزش تداوم كار

و درود خدا بر او، فرمود: چیز اندك كه با اشتیاق تداوم یابد، بهتر از فراوانی است كه رنج آور باشد. (حكمت 444)

بهای جان آدمی

و درود خدا بر او، فرمود: آیا آزاد مردی نیست كه این لقمة جویندة حرام دنیا را به اهلش وا گذارد؟ همانا بهایی برای جان شما جز بهشت نیست،‌ پس كمتر از آن نفروشید ! . (حكمت 456)

تشنگان مال و علم

و درود خدا بر او، فرمود: دو گرسنه هرگز سیر نشوند: جویندة علم و جویندة مال. (حكمت 457)

نشانه های ایمان

و درود خدا بر او،‌ فرمود: نشانة ایمان آن است كه راست بگویی، آنگاه كه تو را زیان رساند، و دروغ نگویی كه تو را سود رساند و آن كه بیش از مقدار عمل سخن نگویی، و چون از دیگران سخن گویی از خدا بترسی ! . (حكمت 458)

غیبت، نشانه ناتوانی

و درود خدا بر او، فرمود: غیبت كردن،‌ تلاش ناتوان است. (حكمت 461)

مسئولیت سرمایه داری

و درود خدا بر او، فرمود: مردم را روزگاری دشوار در پیش است كه توانگر اموال خود را سخت نگهدارد، در صورتی كه به بخل ورزی فرمان داده نشد. خدای سبحان فرمود: «بخشش میان خود را فراموش نكنید.» بدان در آن روزگار، بلند مقام، و نیكان خوار گردند، و با درماندگان به ناچاری خرید و فروش می كنند در حالی كه رسول خدا (ص) از معامله با درماندگان نهی فرموده. (حكمت 468)

پرهیز از افراط و تفریط نسبت به امام

و درود خدا بر او، فرمود: دو كس نسبت به من هلاك می گردند، دوستی كه زیاده روی كند، و دروغ پردازی كه به راستی سخن نگوید. (این كلام مانند سخن دیگری است كه فرمود: ) دو تن نسبت به من هلاك گردند،‌ دوستی كه از حد گذراند، و دشمنی كه بیهوده سخن گوید. (حكمت 469)

ارزش عفت و پاكدامنی

و درود خدا بر او، فرمود: پاداش مجاهد شهید در راه خدا، بزرگتر از پاداش عفیف پاكدامنی نیست كه قدرت بر گناه دارد و آلوده نمی گردد. همانا عفیف پاكدامن، فرشته ای از فرشته هاست. (حكمت 474)

راه كشور داری

(چون زیادبن ابیه را به جای عبدالله بن عباس و شهرهای اطراف آن حكومت داد، او را در دستورالعملی طولانی، از گرفتن مالیات نابهنگام نهی كرد و فرمود: ) عدالت را بگستران و از ستمكاری پرهیز كن، كه ستم،‌ رأیت را به آوارگی كشاند و بیدادگری به مبارزه و شمشیر می انجامد. (حكمت 476)

بزرگ ترین گناه

و درود خدا بر او، فرمود: سخت ترین گناهان، گناهی است كه گناهكار آن را سبك شمارد. (حكمت 477)

مسئولیت آگاهان

و درود خدا بر او، فرمود: خدا از مردم نادان عهد نگرفت كه بیاموزند، تا آنكه از دانایان عهد گرفت كه آموزش دهند. (حكمت 478)

بدترین دوست
و درود خدا بر او، فرمود: بدترین دوست،‌ آنكه برای او به رنج و زحمت افتی. (حكمت479)
به نقل از:
www.iranika.ir


...

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 1 شهریور 1390 توسط گمنام | نظرات ()
مرجع دریافت ابزار و قالب وبلاگ
.: Theme By Blog Skin :.
قالب وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic